SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO DAKLAK
TRƯỜNG THPT CHUYÊN NGUYỄN DU

ĐỀ KHẢO SÁT CHẤT LƯỢNG
MÔN NGỮ VĂN- LỚP 12
Thời gian : 45 phút
(không kể thời gian giao đề)

ĐỀ RA :
Học sinh học chương trình nào chỉ được làm câu dành cho chương trình đó (câu 1.a hoặc 1.b)

Câu 1.a : 10 điểm (Chương trình chuẩn)
Hãy chỉ ra sức thuyết phục của bản Tuyên ngôn độc lập - Hồ Chí Minh qua đoạn trích sau :
Hỡi đồng bào cả nước,
“Tất cả mọi người đều sinh ra có quyền bình đẳng. Tạo hóa cho họ những quyền không ai có thể xâm phạm được; trong những quyền ấy, có quyền được sống, quyền tự do và quyền mưu cầu hạnh phúc”.
Lời bất hủ ấy ở trong bản Tuyên ngôn Độc lập năm 1776 của nước Mĩ. Suy rộng ra, câu ấy có nghĩa là : tất cả các dân tộc trên thế giới đều sinh ra bình đẳng, dân tộc nào cũng có quyền sống, quyền sung sướng và quyền tự do.
Bản Tuyên ngôn Nhân quyền và Dân quyền của Cách mạng Pháp năm 1791 cũng nói :
“Người ta sinh ra tự do và bình đẳng về quyền lợi ; và phải luôn luôn được tự do bình đẳng về quyền lợi”.
Đó là những lẽ phải không ai chối cãi được.
(Trích Tuyên ngôn độc lập - Hồ Chí Minh, SGK lớp 12, trang 40)

Câu 1.b : 10 điểm (Chương trình nâng cao)
Cùng bộc lộ nỗi nhớ về Tây Bắc, trong bài Tây Tiến, Quang Dũng viết:
“Sông Mã xa rồi Tây Tiến ơi
Nhớ về rừng núi nhớ chơi vơi
Sài Khao sương lấp đoàn quân mỏi
Mường Lát hoa về trong đêm hơi”
(Văn học 12, tập một NXB Giáo dục, trang 76)
Trong bài Tiếng hát con tàu, Chế Lan Viên viết:
Nhớ bản sương giăng, nhớ đèo mây phủ
Nơi nao qua lòng lại chẳng yêu thương?
Khi ta ở, chỉ là nơi đất ở
Khi ta đi, đất đã hóa tâm hồn !
(Văn học 12, Tập một, NXB Giáo dục, trang 121).
Phân tích, so sánh 2 đoạn thơ trên.

……………………Hết…………………..

SỞ GIÁO DỤC & ĐÀO TẠO DAKLAK
TRƯỜNG THPT CHUYÊN NGUYỄN DU

HƯỚNG DẪN CHẤM MÔN NGỮ VĂN – LỚP 12

Câu 1.a : Chương trình chuẩn (10 điểm)
a/Yêu cầu về kĩ năng:
Biết cách làm bài văn nghị luận văn học, thấy được cách lập luận của một tác phẩm chính luận; cần có kết cấu bài làm chặt chẽ, diễn đạt lưu loát; không mắc lỗi chính tả, dùng từ và ngữ pháp.
b/Yêu cầu về kiến thức:
Đề bài yêu cầu học sinh vận dụng các thao tác để chỉ ra sức thuyết phục của một đoạn văn chính luận, văn chính luận chủ yếu thuyết phục bằng cách lập luận chặt chẽ, lí lẽ đanh thép, luận cứ tiêu biểu; văn phong sắc sảo. Đoạn trích thuộc phần mở đầu bản tuyên ngôn, Hồ Chí Minh dựa trên cơ sở pháp lí và chính nghĩa để nêu lên chân lí vĩnh cửu về quyền tự do của dân tộc, cách viết ngắn gọn, súc tích, lời lẽ hùng hồn đầy sức thuyết phục….
Học sinh có thể trình bày theo nhiều cách khác nhau nhưng cần làm rõ các ý sau:
( Giới thiệu tác giả - tác phẩm - xuất xứ của đoạn trích (1.0 điểm)
( Nghệ thuật lập luận và sức thuyết phục của bản tuyên ngôn: Việc trích dẫn 2 bản tuyên ngôn Pháp và Mĩ đem lại dụng ý và hiệu quả sâu sắc, thể hiện sự khéo léo lôgíc và chặt chẽ của lập luận (8.0 điểm)
+ Tạo ra sức thuyết phục : vì thế giới đã công nhận và khâm phục, có tính chất công pháp quốc tế, tác giả vừa trân trọng vừa nhắc nhở họ đừng phản bội lại những ý tưởng của tổ tiên họ (2.0 điểm)
+ Tăng tính chiến đấu: dùng phương pháp “gậy ông đập lưng ông”, dùng lời nói của dân tộc Pháp trước kia để nói với thực dân Pháp hiện tại ( là một chiến thuật sắc bén. (2.0 điểm)
+ Thể hiện sự sáng tạo : từ quyền con người, Người suy rộng ra thành quyền dân tộc ( suy rộng ra là một đóng góp đầy ý nghĩa. (2.0 điểm)
+ Việc trích dẫn 2 bản tuyên ngôn.. Hồ Chí Minh đã đặt 3 cuộc cách mạng, 3 nền độc lập của 3 nước ngang hàng với nhau. Kết thúc bằng câu nói ngắn gọn “Đó là lẽ phải không ai có thể